Les dictons météorologiques sont un série de formules métaphoriques ou figurées tirées d'observations empiriques du climat et d'événements météorologiques. Ils servaient de méthode mnémotechnique pour prévoir à court ou moyen terme le temps avant le développement de la prévision météorologique par une méthode scientifique depuis la seconde moitié du XIXe siècle.

PropertyValue
dbpedia-owl:abstract
  • Les dictons météorologiques sont un série de formules métaphoriques ou figurées tirées d'observations empiriques du climat et d'événements météorologiques. Ils servaient de méthode mnémotechnique pour prévoir à court ou moyen terme le temps avant le développement de la prévision météorologique par une méthode scientifique depuis la seconde moitié du XIXe siècle. Les paysans ont ainsi bâti au cours des siècles un corpus de savoir basé sur leur expérience et sur la transmission de bouche à oreille. Les dictons météorologiques ne sont souvent valables que dans la région où ils sont nés. On citera par exemple l'existence d'un temps très clair. En Provence, un temps de Mistral engendre une luminosité importante qui est gage de beau temps. Cela est aussi vrai en montagne en hiver. Au-dessus de la couche d'inversion, l'ensoleillement est impressionnant et est lié à un temps anticyclonique. Par contre, on dit dans le Forez que si l'on voit le Mont Blanc c'est signe de pluie car la région est soumise au vent du Midi qui crée un effet de fœhn dans la région. Lorsque le vent tombe la pluie arrive. Comme on le verra plus bas, certains dictons se contredisent tout en étant valables dans leur contexte.Certains proverbes énoncent des vérités scientifiques qui sont parfaitement explicables avec nos connaissances actuelles. Le cas le plus célèbre concerne le ciel rouge le matin (pluie) ou le soir (beau temps) qui s'explique par la diffusion de Rayleigh. La plupart des proverbes liés aux nuages sont corrects et s'expliquent aisément. Certains proverbes concernant des dates données peuvent s'expliquer par les conditions macro-climatiques en la période donnée. Toutefois, il conviendra d'être prudent concernant la validité de ces proverbes de nos jours à cause du réchauffement climatique récent.
  • Народные приметы о погоде — сохраняющиеся в народе и передаваемые из поколения в поколение сведения о различных признаках, указывающих на предстоящие явления погоды. Народные приметы уходят своими корнями в далёкое, языческое прошлое. Людям приходилось уметь ориентироваться в погодных явлениях затем, чтобы вовремя собрать или посеять урожай или начать другие земледельческие работы. Сейчас мы пользуемся метеостанциями, но наши предки пользовались приметами. Но даже сейчас некоторые метеорологи признают ценность народных примет: ↑ ↑
  • Konieczność prognozowania pogody dotyczyła zwłaszcza społeczeństw rolniczych, dla których niespodziewane zmiany warunków atmosferycznych mogły oznaczać utratę plonów, a w konsekwencji przynieść głód i choroby. Prognozy powstawały na podstawie długotrwałych obserwacji reakcji organizmu ludzkiego, zachowania się domowych i dzikich zwierząt oraz zjawisk zachodzących w otaczającym środowisku naturalnym. Z czasem, gdy doszukano się związków między poczynionymi spostrzeżeniami a zmianami pogody, utrwaliła się w świadomości pokoleń wiedza, która często pozwalała przewidywać zjawiska atmosferyczne. Prognostyki te przekazywane były zazwyczaj ustnie, dlatego też otrzymywały niekiedy formę łatwych do zapamiętania rymowanek, którtch jednak nie należy utożsamiać z przysłowiami, łączącymi wnioski trafne z bezwartościowymi. Ludowe przepowiednie pogodowe miały zwykle charakter prognoz krótkoterminowych i lokalnych, ale starano się również przewidywać pogodę na większym obszarze i w wymiarze długoterminowym, tj. prognozować nadchodzące lato lub zimę.W tym artykule zebrane są różnego rodzaju przepowiednie pogodowe. Uważnie obserwując przyrodę, z dużym prawdopodobieństwem można przewidzieć stan pogody na najbliższe kilkanaście godzin. Czasami przepowiednie pogodowe oparte są na przesłankach fizycznych, czasami jest to po prostu lokalny folklor.
  • 観天望気(かんてんぼうき)は、自然現象や生物の行動の様子などから天気を予想すること。またその元となる条件と結論を述べた、天気のことわざのような伝承。古来より漁師、船員などが経験的に体得し使ってきた。英語の Weather lore は、気象伝承を意味する。また、天気占いとも呼ばれる。もちろん、公式な天気予報に代替できるものではないが、湿度や雲の構成などから、正確性が証明できるものも多い。海や山での天候の急激な変化や、局地的な気象現象をつかむための補完手段として知っておいたほうが良いものもある。統計的に気象庁発表の天気予報の的中率は80%程度といわれる(数値予報用のスーパーコンピュータでもこの程度が限界である)。残る20%は観天望気から予知できる場合が多い。船舶免許の試験で「現代においては天気予報が発達しているため、出航にあたり観天望気の必要はない」ことの正否を問われる問題が出されることがあるが、正解は「誤り」である。さほど海上においては現在でも重要視されている。
  • Weather lore is the body of informal folklore related to the prediction of the weather.It has been a human desire for millennia to make accurate weather predictions. Oral and written history is full of rhymes, anecdotes, and adages meant to guide the uncertain in determining whether the next day will bring fair or foul weather. For the farmer wanting to plant crops, for the merchant about to send ships on trade, foreknowledge of tomorrow's circumstances might mean the difference between success and failure. Prior to the invention of the mercury barometer, it was very difficult to gather numerical data of any predictive value. Even though there were devices such as the weather stick which gave some indication of moisture changes, the only instrument of any reliability was human experience.
  • La meteorognostica (gr. metéoro- “cose celesti”+ gr. gnòstis, gnostikòs = “conoscenza”) si può considerare in un certo qual modo la versione “non scientifica” o “popolare” della meteorologia: si tratta, infatti, della previsione dei fenomeni atmosferici legata alle credenze popolari (soprattutto contadine, per le esigenze del raccolto), basate oltre che su antiche osservazioni di tipo astrologico anche sull'osservazione di vari fenomeni naturali (non solo atmosferici, ma anche della fauna e della flora), e associate spesso ad un determinato periodo, mese, data, ecc. e che si esprime attraverso le cosiddette “regole meteorognostiche”, vale a dire dei proverbi – spesso in rima – del tipo Rosso di sera, bel tempo si spera, Una rondine non fa primavera o Candelora, candelora, de l’inverno semo fora.Le regole meteorognostiche, chiamate anche "proverbi meteorologici", erano tramandate oralmente e anche in seguito dai cosiddetti “almanacchi meteorognostici” o "lunari meteorognostici", la cui specifica funzione è quella di contenere delle previsioni per ogni singolo giorno dell'anno.Per questo tipo di previsioni assumono particolare rilevanza alcune date – associate normalmente, nelle regole meteorognostiche al santo del giorno – considerate importanti anche per determinare il tempo dei giorni a venire e che fungono così da veri e propri "indicatori meteorologici". Questi giorni, che, secondo le superstizioni popolari, possono avere anche altri ruoli nella determinazione del destino (non solo in campo meteorologico), non hanno un vero e proprio nome in italiano, così come ce l'hanno, ad esempio in tedesco, dove vengono chiamati Lostage (lett.: "giorni del destino").Sull’attendibilità delle regole meteorognostiche si può certamente dubitare, anche se - ovviamente - non è detto che le previsioni non si possano verificare. Bisogna poi aggiungere che, visti gli sconvolgimenti climatici verificatisi nel corso dei decenni, molte non sono più valide; altre “regole”, invece, fanno riferimento ancora al vecchio calendario (come alcune per il giorno di Santa Lucia).In ogni caso, fino a qualche decennio fa, tali proverbi rappresentavano un importante punto di riferimento per chi viveva di agricoltura e doveva conoscere i giorni più adatti per la semina, il raccolto, ecc.Di regole meteorognostiche (o proverbi meteorologici) se ne trovano nelle varie lingue: in inglese si chiamano weather proverbs o weather sayings, in spagnolo si chiamano proverbios meteorológicos, in tedesco Bauernregeln (lett. “regole contadine”) o Wetterregeln, in nederlandese weerspreuken, ecc. Molte sono corrispondenti anche da un Paese all’altro, altre non sono concordanti per via delle diverse condizioni climatiche a latitudini differenti.
  • Bauernregeln sind meist in Reimform gefasste alte Volkssprüche über das Wetter und die Folgen für die Landwirtschaft.
  • Een weerspreuk is een gezegde of spreekwoord dat betrekking heeft op het weer. Veel weerspreuken zijn volkswijsheid of volksgeloof en niet wetenschappelijk bewezen. In spreuken over het weer op de korte termijn en spreuken over het weer in een vaste periode van het jaar zit dikwijls een kern van waarheid, terwijl voorspellingen voor de lange termijn doorgaans onjuist zijn. Bij merkeldagen horen ook bepaalde weerspreuken.Voorbeelden van weerspreuken zijn:In januari veel verdronken land, is goed voor ganzen maar slecht voor de boerenstand.Als het Driekoningen (6 januari) is in het land, stapt de vorst in het vaderland.Staat in januari groen en fris het gras, het hele jaar heeft vaak een schraal gewas.De louwmaand met veel mist, maakt de lentemaand maart heel fris.In januari veel westenwinden en avondrood, maakt de kou dood.Vorst met nieuwe maan, dan kun je op de schaatsen gaan.Februari muggendans, geeft maart een slechte kans.Als in Februari de muggen zwermen, moet ge in maart uw oren wermen.Schijnt op Maria-Lichtmis (2 februari) de zon door de toren, komt er nog net zoveel kou na als van tevoren.In de korte maand regen, is vette mest en zegen.Als februari lacht, dan wordt maart niet zacht.Sprokkelmaands regen, is grasmaands zegen.In februari al lente? Dat geeft broden zonder krenten.Maart roert zijn staart.Maart guur geeft een volle schuur.Maartse regen, brengt geen zegen.Niet te droog, niet te nat, dan vult maart een duchtig vat.Maartse buien die beduien, dat de zomer aan komt kruien.Op de Lentedag (21 maart) de wind in noord, dan blaast deze nog zeven weken voort.April doet wat hij wil (onvoorspelbaar weer).Aprilletje zoet, geeft nog wel eens een witte hoed.Roept en tiert of wat ge wilt, het goede weer komt er eind april.Broedt de spreeuw vroeg in april, een schone meimaand is op til.Verschaft april veel mooie dagen, dan pleegt mei de last te dragen.Vliegen de zwaluwen hoog dan is het weer schoon en droog, vliegen ze laag, regen voor vandaag.Regen in april en regen in mei, maakt de boeren blij. April koud en mei warm, geen boer wordt er arm.Vanaf de eerste mei, koe en kalf in de wei. Onweer in mei, is veel gras in de wei en maakt de boeren blij.Weet dat Florian (Floranius, 4 mei), soms nog een sneeuwhut bouwen kan.Als het dondert in mei, zit er dikwijls hagel bij.Het kan vriezen in mei, tot de ijsheiligen zijn voorbij.Als de meie zal dauw verspreiden, zult ge hebben groene weiden.Valt op Sint-Medardus (8 juni) regen, ge houdt hem in zes weken niet tegen.In juni dondergevaar, betekent een vruchtbaar jaar.Juni meer droog dan nat, vult de schuur en ook het vat.Is de zomeravond mistig, dan is het weer met gaven kwistig.Avondrood, mooi weer aan boord, morgenrood, regen (of: water) in de sloot (Mattheus 16:2-3).Een maandagse nieuwe maan zal in regen vergaan.Een nieuwe maan die op maandag begint brengt regen en wind.In juni weinig regen, voorspelt een grote zegen.Mistsluiers in de vroege nacht, geven julidagen in volle pracht.Wil het in juli niet heten, zal men in augustus flink zweten.Regen op St. Godelief (6 juli), tegenslag en grote grief, want zonder onderbreken, regent het dan zes weken.Begin augustus heet, lang en wit het winterkleed.Als Sint Dominicus (4 augustus) gloeit, een strenge winter bloeit.In de oogstmaand augustus veel dauw, dan blijft de hemel schoon en blauw.Is het warm en voorspoedig weer, dan brengt augustus de eerste peer.Is het weer op Maria Hemelvaart (15 augustus) uitgelezen, zo zal heel de herfst voortreffelijk wezen, is vijftien augustus goed en klaar, het wordt een goed bijenjaar.Op Sint-Augustijn (28 augustus) zullen de onweders over zijn.Zoals het begin september weert, goed of slecht, het vaak were keert.Als de R is de maand, het weer is niet altijd mee meegaand.Op Maria`s Geboort (8 september) trekken de meeste zwaluwen voort.Als in September de donder knalt, met Kerstmis sneeuw met hopen valt.Komen er pluimen aan het riet, bedenk het is nazomer en geniet.Oktober met veel nevel doortrokken, toont een winter met sneeuwvlokken.Blinkt oktober in zonnegoud, de winter volgt dan snel en koud.In oktober veel regen, voor het kerkhof altijd zegen.In wijnmaands zon, kent de winter geen pardon.Maakt de spin in het web een scheur, dan klopt de stormwind op de deur.Brengt oktober veel vorst en wind, dan zijn januari en februari mild.Is oktober warm en fijn, het zal een strenge winter zijn.Oktober met groende blaân duidt een strenge winter aan.Veel harde noten op het hout, maakt de winter hard en koud (dit gaat over het aantal beukennootjes en kastanjes).November met veel kille vlagen, brengt kou reuma en andere plagen.Is er met Sint-Maarten (11 november) nog veel loof aan de bomen, zo moogt ge van een strenge winter dromen.Vertoond november zich met snee, het zal vruchtbaar zijn, ook voor het vee.Als het slechte weer november niet wil komt het vast en zeker in april.Sint- Elisabeth (19 november) doet ons verstaan, hoe den winter zal vergaan.Kruipen de mieren diep in de grond, zo maken zij een strenge winter kond.December vol met mist, goud in de kist.Brengt Sint-Nicolaas (6 december) ijs, dan brengt de Kerstman regen.December veranderlijk en zacht, is een winter zonder kracht.Als met Sint Thomas (21 december) de dagen gaan lengen, beginnen de nachten te strengen.Zijn er eind december al veel mollen, dan laat de winter met zich sollen.
  • Pranostika je žánr lidové slovesnosti. Jde o rčení, které se snaží dávat do souvislosti určité meteorologické jevy a roční dobu, založená na dlouhodobé lidské zkušenosti, potažmo i předpověď těchto věcí. Česká a moravská slovesnost jich zná na stovky. Výraz pranostika je odvozeno z latinského slova prognosis, tedy předpověď. Výzkumem pranostik se zabývá paremiologie, jako součásti lidové slovesnosti se jim věnuje i folkloristika.
dbpedia-owl:thumbnail
dbpedia-owl:wikiPageID
  • 8112588 (xsd:integer)
dbpedia-owl:wikiPageLength
  • 26855 (xsd:integer)
dbpedia-owl:wikiPageOutDegree
  • 73 (xsd:integer)
dbpedia-owl:wikiPageRevisionID
  • 107900844 (xsd:integer)
dbpedia-owl:wikiPageWikiLink
prop-fr:année
  • 1860 (xsd:integer)
  • 1862 (xsd:integer)
  • 2000 (xsd:integer)
  • 2003 (xsd:integer)
prop-fr:auteur
  • dbpedia-fr:Robert_FitzRoy
  • Anne-Christine Beauviala
  • Storm Dunlop
  • Ministre de l'agriculture du commerce et des travaux publics
prop-fr:collection
  • L'ami des sciences
prop-fr:id
  • baromètre
  • dictons
  • statistique
  • handbook
prop-fr:isbn
  • 9 (xsd:integer)
prop-fr:langue
  • en
  • fr
prop-fr:libellé
  • Dictons régionaux
  • L'Ami des sciences
  • Statistique de la France
  • Weather handbook
prop-fr:pages
  • 128 (xsd:integer)
  • 192 (xsd:integer)
  • 449 (xsd:integer)
prop-fr:titre
  • Météo et dictons régionaux
  • Instruction sur l'usage du Baromètre
  • Statistique de la France
  • The Weather Identification Handbook
prop-fr:volume
  • 8 (xsd:integer)
prop-fr:wikiPageUsesTemplate
prop-fr:éditeur
dcterms:subject
rdfs:comment
  • Les dictons météorologiques sont un série de formules métaphoriques ou figurées tirées d'observations empiriques du climat et d'événements météorologiques. Ils servaient de méthode mnémotechnique pour prévoir à court ou moyen terme le temps avant le développement de la prévision météorologique par une méthode scientifique depuis la seconde moitié du XIXe siècle.
  • 観天望気(かんてんぼうき)は、自然現象や生物の行動の様子などから天気を予想すること。またその元となる条件と結論を述べた、天気のことわざのような伝承。古来より漁師、船員などが経験的に体得し使ってきた。英語の Weather lore は、気象伝承を意味する。また、天気占いとも呼ばれる。もちろん、公式な天気予報に代替できるものではないが、湿度や雲の構成などから、正確性が証明できるものも多い。海や山での天候の急激な変化や、局地的な気象現象をつかむための補完手段として知っておいたほうが良いものもある。統計的に気象庁発表の天気予報の的中率は80%程度といわれる(数値予報用のスーパーコンピュータでもこの程度が限界である)。残る20%は観天望気から予知できる場合が多い。船舶免許の試験で「現代においては天気予報が発達しているため、出航にあたり観天望気の必要はない」ことの正否を問われる問題が出されることがあるが、正解は「誤り」である。さほど海上においては現在でも重要視されている。
  • Bauernregeln sind meist in Reimform gefasste alte Volkssprüche über das Wetter und die Folgen für die Landwirtschaft.
  • Pranostika je žánr lidové slovesnosti. Jde o rčení, které se snaží dávat do souvislosti určité meteorologické jevy a roční dobu, založená na dlouhodobé lidské zkušenosti, potažmo i předpověď těchto věcí. Česká a moravská slovesnost jich zná na stovky. Výraz pranostika je odvozeno z latinského slova prognosis, tedy předpověď. Výzkumem pranostik se zabývá paremiologie, jako součásti lidové slovesnosti se jim věnuje i folkloristika.
  • Народные приметы о погоде — сохраняющиеся в народе и передаваемые из поколения в поколение сведения о различных признаках, указывающих на предстоящие явления погоды. Народные приметы уходят своими корнями в далёкое, языческое прошлое. Людям приходилось уметь ориентироваться в погодных явлениях затем, чтобы вовремя собрать или посеять урожай или начать другие земледельческие работы. Сейчас мы пользуемся метеостанциями, но наши предки пользовались приметами.
  • Weather lore is the body of informal folklore related to the prediction of the weather.It has been a human desire for millennia to make accurate weather predictions. Oral and written history is full of rhymes, anecdotes, and adages meant to guide the uncertain in determining whether the next day will bring fair or foul weather.
  • Konieczność prognozowania pogody dotyczyła zwłaszcza społeczeństw rolniczych, dla których niespodziewane zmiany warunków atmosferycznych mogły oznaczać utratę plonów, a w konsekwencji przynieść głód i choroby. Prognozy powstawały na podstawie długotrwałych obserwacji reakcji organizmu ludzkiego, zachowania się domowych i dzikich zwierząt oraz zjawisk zachodzących w otaczającym środowisku naturalnym.
  • La meteorognostica (gr. metéoro- “cose celesti”+ gr.
  • Een weerspreuk is een gezegde of spreekwoord dat betrekking heeft op het weer. Veel weerspreuken zijn volkswijsheid of volksgeloof en niet wetenschappelijk bewezen. In spreuken over het weer op de korte termijn en spreuken over het weer in een vaste periode van het jaar zit dikwijls een kern van waarheid, terwijl voorspellingen voor de lange termijn doorgaans onjuist zijn.
rdfs:label
  • Dictons météorologiques
  • Bauernregel
  • Meteorognostica
  • Pranostika
  • Przepowiednie pogodowe
  • Weather lore
  • Weerspreuk
  • Народные приметы о погоде
  • 観天望気
owl:sameAs
http://www.w3.org/ns/prov#wasDerivedFrom
foaf:depiction
foaf:isPrimaryTopicOf
is dbpedia-owl:wikiPageWikiLink of
is foaf:primaryTopic of